دستگاه هات تپ و ارتقای فن آوری

کار گرم هات تپ در مقایسه با بسیاری از فرایندها هم دشوارتر و پیچیده تر است، هم خطرناک تر بوده و دارای ضریب ریسک بیشتر است، و هم قابلیت انعطاف و ارتقای بالاتری دارد. در حین مراحل اجرایی و مطالعاتی هات تپ باید به هر سه آیتم به صورت هم زمان توجه داشت و تیم مجری هات تپ باید در شرایطی باشد که بداند ارتقای فن آوری هرگز نباید به قیمت کاهش ضریب اطمینان فرایندها انجام شود. مجموعه مجری عملیات هات تپ در صورتی موفق به انجام کار در شرایط ویژه خواهد بود که به احتیاطات و محدودیت های فنی کار اشراف و آگاهی داشته باشد و بتواند با اصلاح روش های اجرایی یا تقویت دستگاه هات تپ بر آن ها فایق آید. تنها در صورت نظرداشت این دست ملاحظات است که می توان نسبت به انجام فرایندهای ارتقا و توسعه تکنولوژی و روش های انجام کار هات تپ اقدام نمود.

دستگاه هات تپ عملیات زاویه دار
دستگاه هات تپ که برای عملیات زاویه دار تجهیز و پشتیبانی شده است

عموماً عرف بر آن است که مجری عملیات هات تپ فرایندها را از پی هم و بر اساسی همان روال معمول پیش ببرد، اما این بدان معنا نیست که امکان ارتقای فرایندها و خلاقیت و نوآوری در آن ها وجود ندارد. مجریان هات تپ باید نسبت به این مساله آگاهی داشته باشند که افزودن بر ضریب فن آوری از طریق بهینه سازی فرایندها و اقدامات گامی بزرگ برای تسهیل فرایند، کاهش قیمت تمام شده و جلب رضایت بیشتر مشتری است و همین معیارها می توانند سنجه ای برای پیشی گرفتن از رقبا و وارد شدن به عرصه رقابت جهانی باشند. در صورتی که یک مجموعه اجرا کننده عملیات هات تپ نسبت به این دست اقدامات متهورانه اهمال کند بدیهی است که در مقابل نوآوری های رقبا دچار ضعف شده و به این ترتیب از قافله رقابت باز می ماند.

به طور کلی دو دسته اقدامات می توان برای ارتقای فن آوری عملیات انشعاب گرم به انجام رساند، بخش اول مربوط به روش های اجرایی و نوآوری در انجام فرایند هات تپ است که به نوبه خود می تواند اثربخش باشد، اما بخش مهم تر مربوط به ارتقای فن آوری دستگاه هات تپ است که می تواند نقشی حائز اهمیت و برجسته در پیشبرد بهتر فرایند ایفا کند. با استفاده از قابلیت های موجود دستگاه هات تپ، مجاری متنوعی را می توان برای افزایش فن آوری این دستگاه و از طریق آن تسهیل فرایند یا انجام عملیات هایی باز کرد که بر اساس استانداردهای اجرای هات تپ امکان پذیر نمی باشند. در ادامه به گوشه ای از این دست اقدامات اشاره خواهد شد:

روش های اجرای عملیات هات تپ: در این خصوص بر حسب نیاز پروژه و فرایندهایی که آن را اقتضا می دارند می توان مجموعه کارهایی را برای انجام راحت تر و سریع تر عملیات انجام داد. حتی می توان فرایندهای امکان ناپذیر بر حسب قابلیت های به ظاهر محدود را نیز امکان پذیر گرد. برای مثال جهت انجام یک عملیات هات تپ با سایزی بزرگ تر از دامنه دستگاه هات تپ موجود، می توان چند عملیات به هم متصل را در مجاورت هم و بر روی یک اتصال یه انجام رساند و به این ترتیب بدون نیاز به ارتقای تکنولوژی انشعابی به ظاهر ناممکن را با همان دستگاه هات تپ عملیاتی کرد. یا در صورتی که عملیات در شرایط دشوار و تحت زاویه ای خاص انجام می شود، می توان با استفاده از ساپورت ها و تقویت کننده ها، شرایط را به گونه ای رقم زد که هات تپ امکان پذیر شود. برای مثال چه بسیار مجریان هات تپ که ضمن بازدید از سایت و درک این مهم که فضا برای استقرار دستگاه هات تپ جهت انجام عملیات وجود ندارد، از پذیرش مسئولیت شانه خالی می کنند، حال آن که می توان با اندکی تغییر زاویه و انجام عملیات به صورت زاویه دار، مشکل را برطرف کرد و با همان دستگاه هات تپ، عملیات انشعاب گرم را به انجام رساند. به طور کلی تیم مهندسی می تواند با همین دست ابداعات ساده، عملیات های ناممکن هات تپ را ممکن سازد و روند اجرایی آن را با موفقیت تمام به انجام برساند.

دستگاه هات تپ hottap machine
دستگاه هات تپ

دستگاه هات تپ: اما راهکار دیگر ارتقای فرایندها، افزایش فن آوری دستگاه هات تپ است. می توان با انجام کارهایی ولو جزئی و محدود، دستگاه هات تپ را به گونه ای آماده سازی کرد که عملیاتی به ظاهر امکان ناپذیر، احرایی شود. برای مثال زمانی که برای اجرای هات تپ نیاز به پیشروی بیش از اندازه باشد و شفت دستگاه هات تپ یارای پیشروی تا این اندازه را نداشته باشد، می توان آداپتور و کاتر دستگاه هات تپ را به شیوه ای آماده سازی کرد که امکان اجرای کار فراهم شود. می توان با اتصال دیگر قطعات تقویتی، دستگاه هات تپ را برای پیشروی بیش از این اندازه نیز مجهز و آماده ساخت. یا در زمانی که فشار سیال بیش از حداکثر فشار قابل تحمل دستگاه هات تپ باشد، می توان با استفاده از قابلیت های ویژه دستگاه هات تپ را برای انجام عملیات مهیا کرد. این امر به خصوص در مورد عملیات های هات تپ روی خطوط لوله بخار بیشتر صدق می کند؛ در جایی که نه تنها فشار، بلکه دمای سیال نیز بسیار بالاست. در خصوص دمای سیال و آسیب هایی که می تواند بر دستگاه هات تپ وارد نیز می توان با سیستم های سرمایشی طراحی شده، دستگاه هات تپ را در مقابل این دما مصون کرد.

نکات اشاره شده بخشی از اقداماتی بودند که برای اجرای هات تپ در شرایط دشوار و پر ریسک می توان بدان ها رجوع کرد. مهم تر از این نکات عظم محری هات تپ در یافتن راهکارهای نوین و بدیل برای رفع مشکلاتی است که به ظاهر حل ناشدنی می آیند. تا زمانی که تیم های عملیاتی مجری هات تپ نسبت به ارتقای فن آوری ها و دستگاه هات تپ، و نیز روش ها و دستورالعمل های کاری ذهنیت مثبتی نداشته باشند، امکان اجرای کار به نحو مؤثر نیز وجود نخواهد داشت.

تعمیرات و نگهداری تجهیزات نفتی

مجتمع های نفتی و پالایشگاهی به جهت موقعیت و اقتضای فرایندها متوجه و مستلزم تدوین برنامه های جامع تهمیرات و نگهداری هستند. از آن جا که این دست تجهیزات، که البته برخی از آن ها بسیار حساس نیز می باشند، در محیط های باز پالایشگاهی نصب می شوند و عملکرد خود را نیز در همان جا ایفا می کنند، در معرض آسیب های اساسی هستند و از این رو تدوین دستورالعمل های تعمیرات و نگهداری برای این دست تجهیزات ضروری است. تجهیزات انتقال سیال، کنترل و بازرسی سیال، پمپ ها، ولوها و کنترل کننده های ولو، تجهیزات ابزار دقیق و مخازن نگهدارنده سیال در مجتمع های پالایشگاهی و پتروشیمی مستعد بروز سوانح عدیده می باشند و از این رو به همان میزان فرایندهای برنامه ریزی و بهره برداری، فرایندهای تعمیرات و نگهداری پیشگیرانه نیز دارای اهمیت است. چرا که اگر هر یک از این تجهیزات در فرایند کاری خود دچار آسیب و اختلال شوند می توانند کل مجموعه را با دردسر مواجه کنند. فرایندهای موجود در واحدهای نفتی کلان، عمدتاً سری بوده و امکان برقراری روابط موازی میان ایستگاه های فرایندی وجود ندارد. بنابراین معطل ماندن، وقفه یا بروز آسیب در هر یک از ایستگاه ها به این معنی است که فرایندهای جاری از آن نقطه به بعد متوقف خواهند شد تا ایراد مطروحه برطرف شود. بنابراین برای هر یک از تجهیزات موجود در خطوط لوله و مخازن مجتمع های نفتی تدوین یک طرح تعمیرات و نگهداری پیشگیرانه ضروری است تا از بروز هر ایرادی در فرایند ممانعت شود. ایراداتی که می توانند مجتمع های نفتی را متوجه جنین آسیب هایی کنند متعددند اما به برخی از  اصلی ترین هایشان خواهیم پرداخت:

  • اصلی ترین عامل تخریب تجهیزات نفتی فرسودگی و خرابی آن ها به مرور زمان است. از آن جا که این تحهیزات برای سال ها در فضای باز و در معرض باد، باران، گرما، سرما و رطوبت قرار می گیرند مستعد آن هستند که به مرور فرسوده و تحزیب شوند، خصوصا اگر ابزارهای نگهدارنده صحیح برای شان در نظر گرفته نشده باشد. برای مثال خط لوله یا مخزنی را تضور کنید که سال ها در معر گرم و مرطوب قرار گرفته باشد. طبیعی است که ضریب مقاومت این تجهیز به مرور تضعیف شده و جه بسا در اثر یک ضربه ضعیف آسیب ببیند. با فلنج ها که قطعاتی حساس روی خطوط لوله هستند را در نظر بگیرید. اگر این اتصالات برای مدتی ولو نه چندان طولانی در معرض هوا و رطوبت و این دست موارد قرار بگیرد به مرور دچار فرسودگی شده و فیس خود را از دست می دهد. بنابراین در نظر داشتن برنامه های تعمیرات و نگهداری پیش از وقوع سانحه در خصوص آن ها ضروری است. لازم به ذکر است که این دست معایب خود را به تدریج نشان می دهند و از این رو در هر مقطع از بهره برداری می توان با استفاده از راهکارهای پیشگیرانه بر میزان عمر آن ها افزود.
تعمیر فیس فلنج
تعمیر فلنج
  • از دیگر دلایل بروز آسیب به این دست اتصالات و تجهیزات، برنامه ریزی های نادرست و در نظر نگرفتن ظرفیت اسمی تجهیزات است. برای مثال تصور کنید که درون یک خط لوله که دارای ولو یا ولوهایی می باشد و فشار طراحی آن نیز کلاس ۳۰۰ است، به یکباره و برای مدتی متوسط یا طولانی سیالی با فشار بیشتر از ظرفیت اسمی درون لوله جاری باشد. در این شرایط مجموعه شامل خط لوله و اتصالات در معرض آسیب قرار خواهند گرفت و تیم های ایمنی و مندسی هر آن باید منتظر سانحه ای باشند که به یکباره خود را نشان خوهد داد. باید توجه داشت که وارد کردن فشاری بیشتر از فشار اسمی یک مجموعه به مرور آن را الاستیسیته می کند و مجموعه به تدریج دچار تغییر شکل می شود، تا جایی که توان و ضریب تحمل مجموعه تحت تنش تمام می شود و مجموعه در معرض یک آسیب قرار می گیرد. بروز نشتی از ولو، و شکستن و ترکیدن لوله از جمله این موارد است.
  • بروز آسیب به تجهیزات می تواند ناشی از اصابت لوازم جانبی به آن ها باشد. برای مثال زدن ضربه سخت به سطخ فلنج می توان آن را در معرض آسیب قرار دهد. یا به عنوان نمونه وقتی یک جسم تیز به مخزن انباشت سیال نفت اصابت می کند می تواند آن را دچار آسیب کند. این آسیب می تواند ترک خوردگی، شکستگی و سوراخ شدن سطخ مخزن باشد و باعث برون رفت سیال از درون آن شود. در چنین شرایطی نیز می بایست اقدامات پیشگیرانه لازم را روی تجهیزات انجام داد.

موارد ذکر شده اصلی ترین دلایل آسیل دیدگی تجهیزات است و می بایست تا جای ممکن از وقوع آن ها جلوگیری شود، اما در صورت بروز رخداد، انجام افدامات اصلاحی و تعمیراتی راه حل راهگشا جهت رفع مشکل بخ شمار خواهد رفت. بنابراین دو دسته اقدام برای رفع مشکلاتی از این دست باید پیش بینی کرد که به شرح زیر خواهند بود:

  • اقدامات پیشگیرانه: منظور اقدامات پیش دستانه ای است که مانع بروز آسیب می شود. به عبارتی ما پیش از مواجهه با مشکل راه های بروز آن را مسدود می کنیم و به این ترتیب از تجهیزات و دستگاه های خود محافظت می کنیم. برای مثال می توان با گریس کاری فلنج های آزاد از بروز آسیب های ناشی از شرایط محیطی ممانعت کرد. گریس ها در واقع حکم یک لایه محافظ و پوشاننده روی سطح فلنج هستند که از واکنش آن در مقابل رطوبت و گرما و سایر متغیرهای محیطی ممانعت می کنند. یا می توان دستورالعملی در خصوص حمل و نقل وسایط نقلیه تدوین کرد و آن ها را از نزدیکی و مجاورت با تجهیزات اساسی ای نظیر مخازن نفتی و خطوط لوله منع کرد.
  • انشعاب گیری گرم هات تپ روی مخازن نفتی
    هات تپ روی مخازن نفتی به منظور انشعاب گیری

  • اقدامات اصلاحی: منظور آن دسته از راهکارهایی است که پس از وقوع حادثه و بروز ایراد مطروحه، به منظور رفع و تعمیر ایراد به انجام می رسند. برای مثال اگر مخزن به هر دلیلی آسیب دید و دچار ترک خوردگی یا هر عامل دیگر که ایجاد نشتی می کند شد، می توان با استفاده از عملیات انسداد آن را تعمیر کرد. برای انجام این کار نیز ابتدا به ساکن نیازمند عملیات هات تپ هستیم. یا می توان با فراهم کردن عایق های مناسب با مشخصات فنی مخزن، ناحیه آسیب دیده را ترمیم کرد. گاهی اوقات نیز شدت حرابی خیلی بالاست و چه بسا به دلیل عدم توجه به شرایط ایمنی و فنی که تجهیزات یم واحد دچار آسیب شده باشند. برای نمونه ممکن است به دلیل اهمال و بی توجهی در نگهداری تجهیزات دچار آسیب جدی مخزن شویم. در این شرایط تعمیرات اساسی مخزن اولین و بهترین راهکار قلمداد می شود. حتی اگر مخزن قابل تعمیر نبود، یا بنا به هر دلیل دیگری در صدد بودیم با نصب یک مخزن جدید سیال را از مخزن موجود به آن منتقل کنیم نیز می شود که با استفاده از عملیات انشعاب گرم هات تپ یک لوله انشعابی روی مخزن ایجاد کرده و سیال را از مجرای آن به درون مخزن دیگر منتقل کرد.

تعمیرات و نگهداری تجهیزات نفتی باید تمامی این مولفه ها را به همراه داشته باشد. بنابراین تیم تدوین کننده برنامه تعمیرات و نگهداری تجهیزات، باید ابتدا تمامی تجهیزات، دستگاه ها و ابزار را شناسایی کند، الزامات آن را درج کند و بر حسب آن ها برنامه نگهداری پیشگیرانه را تدوین کند تا از بروز آسیب اجتناب شود. در صورتی نیز که به هر دلیلی تجهیزات مورد نظر آسیب دیدند باید مختصات کلی برنامه تعمیراتی مستند شده باشد تا کار با سرعت و برنامه بهتری پیش رود.

دستگاه هات تپ و روش انشعاب گرم

دستگاه هات تپ مهم ترین جزء در عملیات انشعاب گیری گرم یا هات تپ به  شمار می رود. این دستگاه در مقایسه با روش های قدیمی و سنتی تر انشعاب گیری ویژگی های منحصر به فردی دارد. با استفاده از دستگاه هات تپ می توان بدون این که شاهد حتی یک قطره نشتی سیال باشیم و ضمن این که خط لوله یا تانکر فعال است انشعاب گیری را انجام دهیم. بنابراین آب بندی تمامی منافذ که سیال می تواند از مجرای آن ها به بیرون نشت کند در این دستگاه بسته شده اند. البته به فراخور نیاز راه و چاره هایی برای استخراج سیال از درون دستگاه پیش بینی شده است تا در مواقع لازم و ضروری با استفاده از آن ها سیال از مجموعه خارج شود. برای مثال گاهی اوقات در حین اجرای عملیات هات تپ، وقتی که نسبت به سوراخ شدن لوله توسط مته شک می کنیم یا نسبت به فرایند برش دچار ابهام هستیم، می توانیم شیر تخلیه در مجاورت دستگاه هات تپ را باز کنیم و در صورت بیرون آمدن سیال اطمینان حاصل کنیم که فرایند پیشروی دستگاه درون لوله انجام شده است. اما چنان که اشاره شد، این مورد و مواردی از این دست تحت کنترل اپراتور اجرایی عملیات هات تپ است و بنابراین از اجزای آسیب زننده به فرایند انشعاب گرم ما نخواهد بود.

دستگاه هات تپ یک ماشین مکانیکی برای سوراخ کردن و بریدن لوله ها و مخازنی است که سیال در آن ها جریان دارد. این دستگاه دارای یک آداپتور است که روی ولو بسته می شود و به این ترتیب منافذ نشتی سیال مسدود می شود. استفاده از این دستگاه تأثیری تعیین کننده در افزایش بهره وری فرایندها دارد چرا که از بروز هر گونه وقفه و تاخیر در کار پیشگیری می کند. تمامی مراحل اجرایی کار در زمانی انجام می شود که مجموعه صنعتی بهره گیرنده از سرویس هات تپ فرایندهای جاری خود را بدون وقفه به پیش می برد و هیچ گونه خللی در کار او ایجاد نمی شود.

دستگاه هات تپ
دستگاه هات تپ پس از اتمام عملیات انشعاب گرم

دستگاه هات تپ ساختاری کاملاً مکانیکی دارد و هیچ جزء برقی و الکتریکی در آن یافت نمی شود. این دستگاه  دارای دو نوع حرکت است که هر یک دارای محرک های خاص خود هستند. برای برش لوله با دستگاه هات تپ، نیاز به این است که کاتر گردبر (Cutter) این دستگاه با لوله درگیر شده و ضمن حرکت دورانی آن را ببرد. بنابراین یک حرکت در راستای عمود بر لوله می باشد که ضمن آن پیشروی دستگاه و کاتر انجام خوهاد شد؛ حرکت دوم به صورت گردشی است که ضمن آن کاتر لوله را می برد. هیچ یک از این دو حرکت بدون دیگری عملکردی را برای دستگاه ایجاد نمی کنند. دستگاه Hot Tap باید هر دو حرکت را هم زمان داشته باشد تا برش لوله به نحو احسن انجام شود. حرکت رو به جلو و رو به عقب، یعنی پیشروی و عقب گرد شفت (Boring Bar) درون دستگاه هات تپ معمولاً به صورت دستی انجام می شود. یعنی اپراتور در انتهای دستگاه مستقر می شود و با جلو راندن شفت، پیشروی کاتر به سمت لوله را به انجام می رساند. اما صرف این حرکت برای بریدن لوله کفایت نمی کند. کاتر ضمن پیشروی باید حرکت دورانی نیز داشته باشد تا با لوله درگیر شده و آن را ببرد. حرکت دورانی معمولاً از طریق گیربکس به شفت دستگاه هات تپ منتقل می شود. محرک گیربکس دستگاه هات تپ خارجی است و خود دستگاه دارای محرک نمی باشد. معمولاً با استفاده از ابزارهای هیدرولیکی یا پنوماتیکی به گیربکس دستگاه انرژی تزریق می شود و گیربکس شروع به فعالیت می کند. حرکت گیربکس به شفت منتقل می شود و شفت حرکت دورانی انجام می دهد. به این ترتیب هم پیشروی و هم حرکن دورانی دستگاه حول محور شفت تغذیه می شوند و اکنون کاتر گردبر می تواند لوله را ببرد.

لازم به ذکر است همواره از محرک های خارجی هیدرولیکی یا پنوماتیکی برای انتقال حرکت دورانی به دستگاه هات تپ استفاده نمی شود. گاهی اوقات و زمانی که سایز عملیات کوچک و ضخامت لوله و جنس آن سبک و غیر ضخیم می باشد، این حرکت را نیز می توان به صورت دستی به مجموعه وارد کرد.

در عملیات های انشعاب گرم هات تپ سایز کوچک دیگر نیازی به محرک های تغذیه دستگاه هات تپ وجود ندارد و می توان به صورت دستی حرکت دورانی آن را نیز تأمین کرد. در ادامه بر حسب شاخص عملکرد دستگاه هات تپ، به بررسی اجزا و قطعات آن می پردازیم:
  • گیربکس دستگاه هات تپ: این جزء از hot Tap Machine به موتور محرک هیدرولیکی یا پنوماتیکی متصل است و ضمن دریافت نیرو از آن، انرژی دریافتی را تبدیل به جرکت دورانی شفت دستگاه هات تپ می کتد. گیربکس معمولاً یا در بالای دستگاه هات تپ سوار است و یا در قسمت پایین قبل از آداپتور جانمایی می شود. این بخش از دستگاه دارای کانکتورهایی است که از طریق آن و به وسیله شیلنگ به موتور محرک مرتبط می شود. به این ترتیب انرژی از موتور به گیربکس منتقل شده و این قطعه ضمن ساز و کار مکانیکی خود، حرکت دورانی برای شفت ایجاد می کند. مجددا یادآوری می شود که کلیه حرکات و ورودی ها و خروجی های دستگاه هات تپ به صورت مکانیکی می باشند. گیربکس تنها بخش از این دستگاه است که ورودی آن هیدرولیکی یا پنوماتیکی است. گیربکس این ورودی را تبدیل به حرکت مکانیکی از نوع دورانی کرده و به این ترتیب شفت را راه می اندازد.
  • شفت دستگاه هات تپ: چنان که از تصاویر پیداست، دستگاه هات تپ معمولاً یک دستگاه با طول بالاست. دلیل این امر شفت های موجود در آن است. در واقع بدنه بلند دستگاه هات تپ حاوی شفتی است که وظیفه انتقال حرکت های مکانیکی دستگاه به کاتر را دارد. شفت دارای دو ورودی و یک خروجی است که هر سه نیز مکانیسم مکانیکی دارند. ورودی اول حرکت دورانی شفت است که از گیربکس به آن منتقل می شود. ورودی دوم نیز حرکت عمودی شفت است که معمولاً به صورت دستی توسط اپراتور مجری عملیات انشعاب گرم هات تپ به شفت وارد می شود. در این خصوص مجری عملیات باید تبحر زیادی داشته باشد. ماهیت درگیری کاتر با لوله و فرایند برش گرم لوله، تا حد زیادی وابسته به کیفیت باردهی به شفت توسط اپراتور است. اپراتور به صورت دستی فرایندهای پیش روی و عقب نشینی شفت در لوله را مدیریت و تنظیم می کند. مجری عملیات باید بر اساس داده های فنی خط و لوله، سرعت پیشروی را تنظیم کند. در این خصوص جنس و ضخامت لوله بسیار مهم است. اگر لوله از جنس سخت باشد و ضخامت بالایی داشته باشد، طبیعتاً باردهی و پیشروی شفت پیچیده تر خواهد بود. اپراتور باید سرعت را به گونه ای تنظیم کند که جین پیشروی در نتیجه درگیری کاتر با لوله، آسیبی متوجه کاتر نشود، چرا که آسیب دیدن کاتر به معنای آن است که عملیات شکست خورده است و تیم اجرایی چاره ای جز این نخواهد داشت که دستگاه را مجددا باز کند، و با رفع ایرادات کاتر، عملیات را مجددا استارت بزند.

در خصوص شفت نیز باید ملاحظات ویژه را رعایت کرد. آسیب ندیدن آن شرط ضروری برای انجام صحیح عملیات است. همچنین اتصالاتی که شفت را به گیربکس، و منبع حرکن عمودی آن متصل می کنند باید مدام مورد بازرسی قرار گیرند تا در حین اجرای عملیات انشعاب گرم hot tap با ایراداتی از ناحیه شفت مواجه نشویم.

  • آداپتور نگهدارنده کاتر: بر حسب سایز انشعابی که می خواهیم بگیریم و کلاس فشار طراحی خط لوله، باید یک آداپتور روی دستگاه هات تپ متصل شود. این آداپتور در انتهای شفت و پیش از محل اتصال شفت با کاتر روی مجموعه نصب می شود. آداپتور هم نقش نگهدارنده کاتر را بر عهده خواهد داشت و هم ابزار اتصال دستگاه هات تپ به ولو محسوب می شود. از این رو کلاس فشار آن باید معادل کلاس فشار ولو باشد. معمولا شرکت های مجری عملیات هات تپ خود سازنده آداپتور نیز می باشند و با طراحی و ساخت آن نیاز خود در زمینه انشعاب گیری را رفع می کنند. شرکت پیشگام صنعت ابزار خود سازنده آداپتورهای مورد نیازش جهت انجام عملیات های انشعاب گیری به شمار می رود. این شرکت بر حسب سایز انشعاب و کلاس فشار طراحی، متریال های لازم شامل ورق، لوله و فلنج با سایز و کلاس فشار ولو را تهیه نموده و ضمن فرایندهای تراشکاری و جوشکاری عملیات ساخت را به انجام می رساند.
  • نگهدارنده یا هولدر کاتر: محل قرار گیری این اتصال دستگاه هات تپ در میان کاتر و آداپتور است. به عبارتی هولدر کاتر درون آداپتور و پیش از کاتر، به انتهای شفت متصل می شود. از این رو یک سر هولدر به شفت متصل است، اما سر دیگر آن به کاتر پیچ و مهره می شود. با توجه به این نکات می توان گفت که هولدر حرکت دورانی و عمودی شفت را به کاتر منتقل می کند. از این حیث وروردی های این اتصال به لحاظ کارکردی حرکات دوگانه دورانی و عمودی شفت می باشند. خروجی های آن نیز همین دو حرکت است که مستقیما به کاتر منتقل می شوند.

هولدر کاتر همچنین وظیفه نگاه داشتن کاتر در محل نصب را نیز بر عهده دارد. کاتر از طریق هولدر به مجموعه متصل می شود و تا زمانی که این هولدر کارکرد خود را به درستی انجام می دهد، کاتر نیز به مجموعه متصل است. بروز هر گونه ایراد از این ناحیه می تواند به ایجاد مشکل در عملیات، و چه بسا جدا شدن کاتر از دستگاه هات تپ و افتادن آن درون لوله شود. تصور کنید که هولدر به درستی روی شفت نصب نشده باشد، یا در پیچ و مهره کردن آن به کاتر دچار اهمال شده باشیم. در این شرایط حین اجرای عملیات انشعاب گیری گرم هات تپ و بر اثر فشار وارده از جانب محل درگیری کاتر با لوله، ممکن است اتصال هولدر به کاتر تضعیف شده و به یکباره شاهد جدا شدن کاتر از آن شویم. بنابراین ارتباط کاتر با دستگاه هات تپ و شفت آن قطع شده و عملیات به شکست می انجامد. در چنین شرایطی بیرون آوردن کاتر نیز مشکلات خاص خود را خواهد داشت. کاتر ضمن پیشروی های اولیه برش لوله  ونفوذ به فضای داخلی لوله را فراهم می کند و به این ترتیب فضای درونی آداپتور مملو از سیال می شود. بنابراین اگر در این موقعیت کاتر از مجموعه جدا شود، حتی با عقب نشینی کامل شفت نیز ممکن است کاتر اجازه بستن ولو و انجام اقدامات اصلاحی را ندهد. از سوی دیگر از آن جا که کاتر لوله را بریده است، سیال در فضای داخلی متصاعد است و برای آب بندی و نشتی گیری آن حتما باید ولو بسته شود که با وجود کاتر امکان پذیر نیست.

بنابراین در این قسم شرایط مشکلات مجری عملیات فزونی خواهد یافت و پیدا کردن یک راه حل جهت رفع عیب دشوارتر خواهد شد.

  • کاتر: کاتر یک قطعه گردبر است که توسط هولدر به دستگاه هات تپ متصل می شود. این قطعه در واقع کار اصلی فرایند هات تپ یعنی برش لوله به سایز انشعاب مورد درخواست مشتری را انجام می دهد. البته فرایند اصلی برش توسط الماسه هایی انجام می شود که روی دندانه های کاتر نصب می شوند. در واقع در حین ساخت کاتر، انتخای آن را عاج دار و دندانه دار می سازند تا بتوانند روی هر یک از دندانه ها یک الماسه نصب کنند. کار اصلی برش توسط این الماسه ها انجام خواهد شد؛ آن ها هستند که با لوله درگیر شده و برش و نفوذ را به پیش می رانند. این مورد در خصوص تمامی کاترهای سایز متوسط یا سایز بالا صدق می کند، اما کاترهای سایز کوچک معمولا به صورت یک تکه ساخته می شوند و الماسه ای در کار نیست که جداگانه روی کاتر نصب شود. عملکرد صحیح کاتر به معنای برش دقیق و به موقع لوله خواهد بود و عملکرد نادرست آن به معنای معوق ماندن و چه بسا شکست در انجام عملیات انشعاب گیری خواهد بود. به این دلیل در خصوص آماده سازی، نصب کاتر و برش لوله باید نهایت دقت را به خرج داد. بار دهی دستگاه هات تپ نباید به گونه ای باشد که باعث شکسته شدن الماسه ها و از دست رفتن کارکرد آن ها شود. اگر سرعت باردهی نسبت به جنس لوله زیاد باشد و پیش روی با سرعت بالا انجام شود احتمال بروز چنین رویدادی زیاد خواهد بود. در این خصوص مجری عملیات باید محاسبات لازم را انجام داده باشد و به اپراتور منتقل کرده باشد. عملیات انشعاب به روش گرم یا هات تپ باید به صورت پیوسته انجام شود تا کار به بهترین نحو ممکن به اتمام برسد. از این رو آسیب دیدن کاتر یعنی وقفه در کار و کاهش ضریب کیفیت کار. بنابراین مجری عملیات بر اساس جنس لوله باید سرعت باردهی را مشخص کرده باشد.ضخامت لوله نیز در این خصوص دارای اهمیت است و پیشروی کاتر باید به گونه ای باشد که لوله به صورت کامل طی یک فرایند پیوسته و بدون وقفه بریده شود.
  • مته راهنما: اولین جزء از دستگاه هات تپ که با لوله درگیر می شود مته راهنما است. در واقع پیش از عملیات برش لوله توسط کاتر، مته راهنما با آن درگیر شده و سوراخکاری را روی لوله انجام می دهد. تنها پس از سوراخ کردن لوله توسط مته، و جا انداختن مته در محل است که برش گرم لوله توسط کاتر انجام می شود. مته پس از سوراخ نمودن لوله، در آن تثبیت می شود و حکم محوری را خواهد داشت که مانع لغزش و لنگی انداختن کاتر حین برش می شود.

یکی دیگر از کارکردهای مته راهنما بیرون کشیدن کوپن از لوله پس از اتمام فرایند برش است. به محض اتمام عملیات برش گرم توسط کاتر، عقب نشینی شفت آغاز می شود و ضمن عقب نشینی، کوپن نیز از مجموعه خارج می شود. کوپن بخش بریده شده از لوله توسط دستگاه هات تپ است. ممکن است چنین تصور شود که پس از برش کامل لوله بخش بریده شده به درون لوله خواهد افتاد و امکان بیرون آوردن آن وجود ندارد. این امر خصوصاً در مورد عملیات هایی که به صورت عمودی انجام می شوند بیشتر صدق می کند. اما واقعیت امر این است که ضمن برش کامل لوله و با عقب نشینی شفت، کوپن به دهانه های عاج دار مته گیر می کند و همراه آن بیرون می آید. برای رسیدن به این هدف، مجری عملیات پیش از بستن دستگاه هات تپ و حین آماده سازی آن، باید پین های موجود روی مته را بازرسی کرده و از صحت عملکردشان مطمئن شود. پس از حصول اطمینان، عملیات انجام می شود و برش لوله به صورت کامل به اتمام می رسد. حال و ضمن عقب نشینی شفت، پین ها که در مرحله پیشروی باز شده بودند با بخش بریده شده لوله درگیر شده و آن را با خود به بیرون می کشانند. در واقع لبه های کوپن از دو جانب به پین ها گیر می کند و به این ترتیب همراه با مته به بیرون منتقل می شود. پس از باز کردن دستگاه هات تپ می توان کوپن بریده شده از لوله را که روی مته سوار مانده است مشاهده کرد.
استخراج کوپن ضامنی است بر صحت کامل فرایند انشعاب گیری هات تپ و رویت آن به این معناست که برش لوله به صورت کامل و صحیح انجام شده است. البته در مواقعی نیز ممکن است به دلیل عدم کارکرد مناسب پین ها، کوپن به درون لوله بیفتد. در هر صورت استخراج نکردن کوپن همواره به این معنا نخواهد بود که عملیات به صورت ناقص انجام شده است. ممکن است برش کامل انجام شده باشد اما کوپت استحراج نشود. البته همچنین ممکن است عملیات به صورت ناقص مانده باشد و برش کامل انجام نشده باشد. در صورتی که پس از اتمام فرایند انشعاب گرم HOTTAPPING کوپن را مشاهده نکردیم می بایست تست های لازم برای محاسبه فشار سیال در خط انشعابی جدید را انجام دهیم. اگر دیدیم که فشار این خط لوله جدید کمتر از لوله اصلی است می توان پی برد که برش به صورت کامل انجام نشده است، گویی کاتر پیشروی لازم تا برش کامل لوله را نداشته است. اما اگر فشار به همان میزان فشار خط لوله اصلی باشد بدیهی است که برش کامل بوده است، اما کوپن به درون لوله افتاده است.

دستگاه هات تپ پیشگام صنعت ابزار
دستگاه هات تپ شرکت پیشگام صنعت ابزار؛ قابلیت انشعاب گرم تا ۶۰ اینچ

در خصوص افتادن کوپن در لوله نیز بر حسب حساسیت های مجتمع و خواسته کارفرما اقدامات لازم باید صورت گیرد. اگر خط لوله دارای حساسیت زیادی نباشد و نسبت سایز انشعاب به سایز لوله اصلی نیز پایین باشد، می توان گفت که ماندن کوپن درون لوله فاقد حساسیت است، اما اگر ماندن آن درون لوله باعث بروز مشکلات و آسیب هایی برای خط و مجموعه خواهد شد، بدیهی است که باید اقدامات لازم برای استخراج آن انجام شود. ممکن است جلوتر از محل انشعاب و در مسیر سیال تجهیزات حساس به ضربه و مواردی از این دست وجود داشته باشند. در این صورت بیم آن می رود که سیال کوپن را با خود حرکت داده و باعث اصابت آن به تجهیزات مذکور شود. در چنین شرایطی حتما باید کوپن را ولو بعد از عملیات هات تپ از مجموعه استخراج کرد.

برای انجام این کار نیز می توان دستگاه هات تپ را به یکسری تجهیزات معناطیسی مجهز کرد و با فرستادن آن ها به درون لوله کوپن را استخراج کرد، به این شرح که کوپن تحت تأثیر میدان مغناطیسی ایجاد شده به این تجهیزات می چسبد و سپس می توان ضمن عقب نشینی ش را از مجموعه استخراج کرد.

مجموعه ذکر شده در بالا اجزا و قطعات دستگاه هات تپ را بیان می کنند. شرکت پیشگام صنعت ابزار پیش از این وارد کننده Hot Tap Machine  و فروشنده آن به مشتریان بود، اما به مرور و ضمن تشکیل کارگروه های مهندسی و اجرایی، با ماهیت عملکرد دستگاه هات تپ آشنا شده و خود تصمیم گرفت به مجری طرح های انشعاب گیری به روش هات تپ تبدیل شود. یکی از محرک های ما برای انجام کار عملیاتی این بود که اغلب مشتریان نسبت به مکانیزم و ساز و کار اجرایی دستگاه هات تپ آشنایی نداشتند و از این رو برای انجام عملیات ها نیز نیازمند راهنمایی و اخذ مشاوره از تولید کنندگان دستگاه HOT TAP بودند. اما به مرور و ضمن آشنایی، شرکت پیشگام صنعت ابزار خود تبدیل به پیمانکار اجرایی عملیات هات تپ شد و اکنون له درجه ای رسیده است که می تواند با رفع تمامی نیازهای عملیاتی بدون اخذ هر گونه مشاوره، عملیات ها را به بهترین شل ممکن انجام دهد.

شرکت پیشگام صنعت ابزار به فراخور پروژه های متعدد و شرایط کاری که هر کدام از ان ها رقم می زدند، پی به وجود برخی کاستی ها در دستگاه های هات تپ وارداتی می شد و می کوشید خود راهکارهای ابداعی و نوین برای رفع کاستی و انجام عملیات را پیدا کند. خمین فرایند باعث شد که به مرور این شرکت خود مهارت کافی جهت ساخت دستگاه هات تپ را نیز به دست آورد. دستگاه های ساخته شده توسط شرکت پیشگام صنعت ابزار کاستی های دستگاه های وارداتی را نیز ندارند. ما بر حسب آشنایی با اقتضائات کاری متنوع توانسته ایم دستگاه هات تپ را به گونه ای طراحی کرده و بسازیم که برای شرایط خاص و ویژه نیز پاسخگو باشند.

دستگاه هات تپ نمایشگاه بین المللی نفت
دستگاه هات تپ تولیدی شرکت پیشگام صنعت ابزار

شرکت های متعدد بین المللی با اعتبار جهانی در بازار تولید hot tap machine فعال می باشند و هر یک نیز راهکارها و روش های منحصر به خود برای ساخت دستگاه هات تپ را دارند. برندهایی نظیر میراژ (Mirage Machines)، تی دی ویلیامسون (TD Williamson)، فورمینات (Furminate)، پایپ من (Pipeman Production)، تیم (Team) . نظایر آن در سطح جهانی بازاری مناسب برای مشتریان دستگاه هات تپ رقم زده اند. شرکت پیشگام صنعت ابزار تقریبا با مکانیزم فنی و ایمنی عملکردی این شرکت ها آشنایی کامل دارد و از این رو می تواند به مزایای نسبی هر یک از دستگاه های تولیدی نسبت به دیگر برندها پی ببرد. ما در طراحی و ساخت دستگاه هات تپ کوشیده ایم تا جای ممکن از مزایای دستگاه های ساخته شده توسط هر یک از این برندها استفاده کنیم و در عین حال راهکارهای ابداعی خود را نیز روی دستگاه های هات تپ پیاده کنیم تا محصولی با حداکثر بهره وری تولید کنیم. دستگاه های تولیدی شرکت پیشگام صنعت ابزار آزمون خود را در عملیات های اجرایی انشعاب گرم هات تپ این شرکت پس داده اند و ما تا کنون صدها عملیات در سایزهای مختلف و تحت فشارهای متفاوت را توسط دستگاه های ساخته شده خود به انجام رسانده ایم و همگی نیز موفقیت آمیز بوده اند.

دستگاه هات تپ و خط لوله غیر فلزی

دستگاه هات تپ یکی از تجهیزات فن آورانه در حوزه نفت و گاز، و به طور کلی کلیه سیالات خطوط لوله می باشد که کارکرد آن انشعاب گیری گرم بر روی خط لوله است. با استفاده از این دستگاه می توان روی خطوط لوله در شرایطی انشعاب گرفت که سیال درون آن ها در جریان است. از این رو قابلیت و توانمندی دستگاه هات تپ منحصر به فرد است و مناسب برای شرایطی است که یک مجتمع صنعتی که دارای خطوط لوله می باشد، می بایست روی خطوط لوله خود انشعاب جدید ایجاد کند اما مجاز نیست که خط را غیر فعال سازد.

ماهیت عملکرد دستگاه هات تپ برش گرد لوله در سایزی است که انشعاب جدید مد نظر مجموعه برنامه ریزی مجتمع صنعتی می باشد. این عملکرد از فرایندهای ویژه دستگاه هات تپ سر می زند که در آن نیروی هیدرولیکی به شفت ها، و از طریق آن به کاتر گردبر دستگاه وارد می شود و با ایجاد حرکت دورانی برای کاتر، برش گرم لوله به انجام می رسد. در فرایند انشعاب گیری به روش گرم دستگاه هات تپ می بایست از هر لحاظ و بر حسب تمامی متغیرهای موجود پاسخگوی شرایط باشد.

متغیرهایی که دستگاه هات تپ باید در قبال شان استحکام و قدرت و توان لازم را داشته باشد را می توان به این شرح برشمرد:

فشار سیال: دستگاه هات تپ باید از مدلی باشد و نیز به گونه ای آماده سازی شده باشد که از جناب سیال اختلالی متوجه عملکرد آن نشود.

دمای سیال: دستگاه باید توان تحمل دمای ناشی از جریان سیال را داشته باشد تا بتواند به بهترین نحو عملکرد خود را در کل فرایند حفظ کند.

ضخامت لوله: دستگاه هات تپ و خصوصاً کاترهای آماده شده و بسته شده به دستگاه باید حین فرایند برش گرم مقاومت و توانایی لازم و کافی برای برش تا انتهای ناحیه برش را داشته و بدون وقفه و خرابی لوله را با ضخامتی که دارد ببرند.

دستگاه هات تپ
دستگاه هات تپ

جنس لوله: یکی از آیتم هایی که در فرایند انشعاب گرم باید مورد توجه قرار گیرد جنس لوله است. لوله باید از جنسی باشد که امکان انجام عملیات هات تپ بر روی آن وجود داشته باشد. از طرفی، دستگاه هات تپ خوب، دستگاهی است که توان برش لوله ها در جنس های مختلف را داشته باشد. لوله ها در صنایع مختلف بر حسب نیاز به انواع  واقسام جنس ها تقسیم می شوند و هر چه گستره عملیاتی دستگاه هات تپ در خصوص جنس های متنوع لوله بیشتر باشد، می توان گفت دستگاه مذکور از توانمندی بیشتری برخوردار است.

اغلب عملیات های انشعاب گیری گرم توسط دستگاه هات تپ روی خطوط لوله غیر فلزی از انواع فولاد، فولاد کربنی، فولاد آلیاژی، فولاد ضد زنگ و نظایر آن انجام می شود. در خصوص عملیات روی این دسته از لوله ها اتخاذ تدابیر ویژه لازم است و در صورت پیش بینی مراتب و مراحل فرایند، می توان فرایندها را به بهترین نحو ممکن انجام داد. اما در خصوص خطوط لوله غیر فلزی شرایط کمی متفاوت تر خواهد بود و ممکن است دستگاه هات تپ در انجام عملیات انشعاب گیری گرم دشواری های بیشتری داشته باشد. شکستن و ترک خوردن لوله حین انشعاب گیری از موارد رایجی است که در نتیجه عدم تطابق میان کارکرد دستگاه هات تپ و جنس خط لوله مذکور به وقوع خواهد پیوست.

برای مثال در خصوص عملیات هات تپ روی خطوط لوله چدنی باید حساسیت های بیشتری را در نظر داشت تا در حین انجام برش گرم با مشکلاتی مواجه نشویم.

در خصوص خطوط لوله پلاستیکی شرایط به مراتب دشوارتر خواهد بود و تیم اجرا و مهندسی هات تپ پیش از پذیرش عملیات، ابتدا باید تمامی فاکتورها و عاومل انجام کار را شناسایی کرده و تنها در صورتی تن به کار گرم هات تپ بدهد که مطمئن شود برش توسط دستگاه هات تپ و بدون هیچ گونه ایرادی به انجام خواهد رسید.

مجری انشعاب گرم ابتدا به ساکن باید تمامی متغیرها را شناسایی کرده و بعد با نظر به قابلیت های دستگاه هات تپ در صورت امکان پذیری یا امکان ناپذیری کار نظر صریح خود را اعلام کند. یکی از مزایای دستگاه هات تپ امکان تعییر کاتر و منطیق کردن آن با شرایط کاری و مشخصات فنی خط لوله و سیال است. در خصوص خطوط لوله پلاستیکی نیز باید کاتر به روشی آماده شود، و نیز الماسه هایی برای برش گرم مورد استفاده قرار گیرند که امکان انجام برش تا انتها و بدون وقفه و ایراد را داشته باشند. بنابراین انتخاب الماسه مهم ترین و راهبردی ترین گام در انجام یک عملیات هات تپ روی خط لوله غیر فلزی است. البته شرایط کار برحسب نوع و جنس لوله سخت تر یا آسان تر خواهد بود، اما روال کار احتیاطات فوق را ملزوم می دارد.

دستگاه هات تپ خطزوط لوله غیر فلزی
دستگاه هات تپ برای انشعاب گیری خطوط غیر فلزی مکانیزم آماده سازی خاص خود را خواهد داشت

برای انتخاب الماسه نیز جنس لوله اصلی ترین متغیر خواهد بود. برای مثال لوله های پلاستیکی از جنس پلی اتیلن معمولا دارای ضخامت بالا و مقاومت در  برابر خوردگی هستند، اما خاصیت انعطاف پذیری و جمع شوندگی دارند که این امر پیشبرد عملیات هات تپ را کمی دشوار می گرداند. با این وجود می توان با اتخاذ تدابیر ویژه و البته به کار گرفتن اپراتورهای متبحر هات تپ که روش پیشروی دستگاه و کاتر بدون بروز آسیب به روی خط لوله را بلد باشند نیز دارای اهمیت است.

لوله های PVC در برابر حرارت ایجاد شده ناشی از کار گرم ممکن است دفرمه شوند و استحکام خود را از دست بدهند. از این دستگاه هات تپ و عملیات به گونه ای انجام شود که از لحاظ حرارت ایجاد شده ناشی از برش گرم لوله توسط دستگاه هات تپ، ایرادی متوجه مجموعه و خط لوله نشود. در این شرایط فشار و دمای سیال نیز از اهمیت اساسی برخوردار است. فشار بیشتر سیال و دمای پایین تر آن، البته تا حد مجازی، بر پیشبرد بهتر عملیات هات تپ کمک شایانی خواهد کرد.

چنان که می بینیم در خصوص خطوط لوله غیر فولادی نیز امکان انجام عملیات هات تپ وجود دارد، با این تفاوت که در مورد آن ها آیتم های احتیاطی بیش از پیش خواهند بود، چرا که متغیرهای اثرگذار بر کار افزایش خواهند یافت.

دستگاه هات تپ و جهت عملیات

دستگاه هات تپ یگ دستگاه وزین با یک محور طولی بلند است و از این رو هم حمل آن و هم نصب و نگه داشتن آن حین اجرای عملیات باید الزامات  و حساسیت های خاص خود را داشته باشد. این دستگاه اگر خوب جای گزاری و نصب نشود، اگر نگهداری آن در طول انجام عملیات به خوبی صورت نگیرد، می تواند نه تنها به خود، بلکه به مجموعه آسیب برساند. از این رو برای نگه داشتن آن باید تدابیری اندیشید که آسیبی متوجه عملیات نشود.

در این چارچوب باید ابتدا ببینیم که راستا و جهت عملیات هات تپ چگونه خواهد بود. اگر راستای عملیات به گونه ای باشد که از طرف دستگاه به مجموعه اتصالات و خط لوله فشار وارد آید حتما باید تدابیری در خصوص آن اندیشید. اغلب مدل های دستگاه هات تپ دارای وزن زیادی هستند، مگر در مواردی محدود و برای سایزهای بسیار کوچک دستگاه هات تپ کم وزن خواهد بود اما در این خصوص نیز اهمال جایز نیست و باید تدابیری اندیشید که از جانب دستگاه و وزن آن فشاری متوجه اتصالات نشود.

نگهداری دستگاه هات تپ در عملیات انشعاب گرم افقی
دستگاه هات تپ در شرایطی که عملیات یه صورت افقی انجام میشود توسط تسمه به جرثقیل نصب بوده و به این ترتیب نگهداشته میشود

دستگاه هات تپ در راستاهای مختلف عوارض زیر را می تواند برای مجموعه به بار بیاورد و باید در خصوص هر یک از آن ها تدابیر ویژه به شرحی که می آید اندیشید:

  • اگر عملیات هات تپ به صورت عمودی از بالا به پایین انجام می شود صرف تسمه متصل شده به جرثقیل برای نگه داشتن دستگاه هات تپ کفایت می کند. از آن جا که در این شرایط دستگاه در حالت عمودی بوده و وزن آن به صورت محوری از بالا به پایین به لوله و اتصالات وارد می شود، فشار جانبی به مجموعه وارد نخواهد آمد و از این رو صرف پیشگیری از نیروی گرانشی عمودی وارد بر مجموعه کفایت می کند. در این خصوص تسمه متصل به جرثقیل در واقع حکم خنثی کننده نیروی وارده از ناحیه وزن دستگاه هات تپ را خواهد داشت و به این ترتیب می توان فشار را دفع کرد.
  • اگر عملیات هات تپ به صورت افقی انجام شود طبیعتاً فشار وارده به مجموعه به مراتب بیشتر خواهد بود، چرا که وزن دستگاه به صورت افقی بر مجموعه وارد می شود و اتصالات تحت تأثیر گرانش دستگاه از جانب مستعد دفرمه شدن و متمایل به زمین شدن می شوند. این به معنای افزایش احتمال شکسته شدن خطوط جوش، انحنای متریال ها و به طور کلی از کار افتادن عملکرد اتصالات خواهد بود. در چنین شرایطی نیز می توان با تسمه های متصل به دستگاه هات تپ فشار وارده ناشی از وزن دستگاه را کنترل کرد. با استفاده از تسمه ها در واقع می توان گفت کل وزن دستگاه روی تسمه ها و از این رو به جرثقیل تحمیل می شود و به این ترتیب مجموعه اتصالات بدون آسیب و ایراد عملکرد خود را حفظ می کنند.
  • اگر عملیات هات تپ به صورت زاویه دار و مورب روی مجموعه خط لوله و اتصالات انجام شود شرایط متفاوت خواهد بود و صرف استفاده از تسمه ها کفایت نمی کند. تسمه می تواند نیروی افقی را دفع کند و فشار وارده در راستای عمودی را نیز کنترل کند. اما وقتی وزن در هر دو راستای افقی و عمودی به صورت هم زمان وارد می شود، باید از ابزارهای اضافی استفاده کرد. در این شرایط بهره گیری از اهرم های نگهدارنده از پایین توصیه می شود. به این معنی که اهرم هایی روی دستگاه هات تپ نصب می شود. یک سر این اهرم ها به دستگاه هات تپ نصب است و سر دیگر آن روی زمین قرار می گیرد. به این ترتیب اهرم ها همچون یک پایه دستگاه هات تپ را حفظ می کنند و مانع تحمیل فشار ناشی از وزن آن به روی اتصالات و خط لوله خواهند شد. بدیهی است تعداد اهرم ها، جنس آن ها، ضخامت و طول آن ها به وزن دستگاه هات تپ، زاویه قرار گیری دستگاه نسبت به سطح زمین و طول دستگاه بستگی خواهد داشت. مجری عملیات باید تدابیری بیاندیشد که اهرم ها تمام و کمال کارکرد خود را انجام دهند و در عین حال آسیبی از طرف دستگاه به آن ها وارد نشود. اگر اهرم ها به درستی طراحی نشده باشند طبیعتاً توان و تحمل فشار دستگاه را نخواهند داشت و به این ترتیب ممکن است کارکرد خود را از دست بدهند. در این صورت بدیهی است که وزن دستگاه مجددا روی مجموعه اتصالات و خط لوله بار خواهد شد و به این ترتیب آسیب های محتمل احتمال بروز بیشتری خواهند داشت.
  • در صورتی که عملیات هات تپ به صورت عمودی و از پایین به بالا انجام شود نیز در واقع می توان گفت دستگاه هات تپ روی اتصالات و خطوط لوله سوار می شود چرا که گویی به آن ها آویزان شده است. در این شرایط نیز امکان وارد امدن نیروی کشسان و دفرمه شدن لوله و اتصالات وجود خواهد داشت. هر چه وزن دستگاه بیشتر باشد احتمال بروز این خطر نیز بالاتر خواهد رفت. الیته در کمتر موارد به این شرایط اجرایی هات تپ برمی خوریم و برنامه ریزان و پیمانکاران معمولاً توصیه می کنند که از راستاهای دیگر برای انشعاب گیری استفاده شود، اما اگر به هر دلیلی راهی جز انشعاب گیری از پایین وجود نداشت، باید دستگاه از پایین نصب شود. این امر نیز الزامات ایمنی و تجهیزات نگهدارنده خاص خود را خواهد داشت. دستگاه هات تپ باید از پایین و توسط نگهدارنده ها کنترل شود تا وزن آن روی آن ها سوار شود و فشاری از ناحیه آن به مجموعه اتصالات و خط لوله وارد نشود.
دستگاه هات تپ و نگهداری در شرایط زاویه دار
نگهداری دستگاه هات تپ در عملیات زاویه دار انشعابی گرم، توسط اهرمهای پشتیبان

یک عملیات انشعاب گیری گرم آیتم ها و متغیرهاتی متعددی دارد که مجری کار باید در خصوص همگی آن ها به همان میزان اهمیتی که دارند حساسیت به خرج دهد. وزن دستگاه هات تپ در ابتدای امر ممکن است به ظاهر چندان مهم تلقی نشود، اما در واقع همین متغیر می تواند فرایند را دچار آسیب کند و حتی در صورت اهمال بیش از اندازه به خود خط لوله آسیب وارد کند. بروز آسیب هایی نظیر دفرمه شدن و پیچ و تاب خوردن خط لوله، مشکلات کوچکی نیست که بتوان ازطریق صرف انجام اقدامات موضعی رفع شان کرد. این دست ایرادات یک مجموعه را دچار آسیب می کند. در چنین شرایطی باید خط لوله تعمیر شود که این خود امری پر هزینه و زمان بر خواهد بود. بنابراین حساسیت در قبال این آیتم از عملیات انشعاب گرم امری ضروری و الزامی تلقی می شود.

دستگاه هات تپ و ایمنی

اجرای عملیات انشعاب گرم با وجود مزایا و محاسنی که برای برنامه ریزان واحدهای صنعتی دارد، آسیب ها و مشکلاتی را نیز می تواند حین کار به وجود آورد. البته این خصلت هر فرایند صنعتی است که عوارض و خطراتی را متوجه نیروی کار و محیط ایجاد کند و هات تپ نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود. البته این قسم ایرادات همواره به دلیل اهمال، بی توجهی، برخی متعیرهای پیش بینی نشده و غیر مترقبه محیطی و عواملی از این دست ایجاد می شوند و اگر مجری کار فرایند را به گونه ای طراحی و مهندسی و  برنامه ریزی کرده باشد که تمامی استانداردها و اصول و الزامات ضمن آن رعایت شده باشند، آسیبی متوجه نیروی کار، محیط و تجهیزات مجتمع نخواهد شد.

دستگاه هات تپ و حمل
حمل دستگاه هات تپ توسط جرثقیل به محل نصب روی اتصالات خط لوله

از جمله عواملی که می تواند در اثر هر گونه بی احتیاطی یا اهمال به بروز آسیب در فرایند منجر شود، آسیب هایی است که می تواند از سوی دستگاه هات تپ (Hot Tap Machine) متوجه کار شود. دستگاه هات تپ دارای فن آوری منحصر به خود می باشد و کار با آن مستلزم آشنایی با مکانیزم فنی، شرایط و ضوابط نگهداری و از این دست است. در دستورالعمل اجرای هات تپ و سایر مستندات، از جمله مستندات ایمنی کار، باید در این خصوص تدابیر لازم اندیشیده شده باشد. باید مشخص شود که دستگاه هات تپ پیش از آغاز عملیات نیازمند چه آیتم هایی است که می توانند بر ایمنی کار اثرگذار باشند. باید تعیین شود که متغیرهای آسیب زننده بر ایمنی کار از جانب دستگاه هات تپ حین انجام فرایند چیست، و نیز باید تعیین شود که پس از اتمام کار گرم هات تپ، چه فرایندهایی برای انتقال و جابجایی امن دستگاه هات تپ باید انجام گیرد بدون این که کوچک ترین آسیبی به نیروی انسانی و تجهیزات و محیط وارد شود. در این راستا می توان ملاحظات زیر را منظور داشت:

  • اولین و مشهودترین آسیبی که دستگاه هات تپ پیش و پس از اتمام عملیات می تواند به مجموعه و خصوصاً نیروی انسانی وارد کند شرایط حمل و نقل آن می باشد. این دستگاه معمولاً دارای وزن بالا بوده و از طرفی فرایند نصب دقیقی دارد. حمل و نصب دستگاه هات تپ معمولاً از طریق جرثقیل انجام می شود. باید توجه شود که بستن تسمه به دستگاه جهت حمل توسط جرثقیل باید به دقیق ترین شکل ممکن انجام شود تا دستگاه بدون زاویه گیری از محل بلند شود و تا محل نصب جابجا شود. در کل فرایند حمل، از برداشتن دستگاه هات تپ از روی تراک تا رسیدن آن به محل نصب روی اتصالات باید زاویه افقی دستگاه پابرجا بماند. سنگین شدن یک سمت و زاویه گرفتن آن مقدمه ای خواهد بود از آزاد شدن دستگاه از تسمه ها و سقوط آن حین حمل. در این مورد باید بسیار حساس بود. اینکه حین حمل، دستگاه هات تپ ممکن است از فراز خطوط لوله و تجهیزات کنترل و بازرسی و … عبور کند و سقوط آن نه تنها به خود دستگاه بلکه به این دست تجهیزات نیز آسیب خواهد رساند.

ایمنی نیروی انسانی نیز در این شرایط بسیار کلیدی و حساس است. هر چقدر فرایند حمل دقیق و صحیح انجام شود، باید به این هشدار ایمنی توجه داشت که در زمان جابجایی و حمل دستگاه توسط جرثقیل نیروی کار هرگز زیر مسیر حمل قرار نگیرد چرا که هر آن بیم سقوط این دستگاه وزین می رود و اصابت آن به نیروی انسانی بی شک تبعات سنگینی به بار خواهد آورد.

  • در حین انجام کار نیز دستگاه هات تپ می تواند آسیب های ایمنی بالقوه متعددی را در خود نهفته داشته باشد. برای مثال اگر پیچ ها و اتصالات دستگاه به خوبی محکم کاری نشده باشند، ممکن است حین عملیات هات تپ در اثر فشار سیال، این پیچ ها و اتصالات ضعیف شده و مجری کار به ناچار و به منظور رفع مشکل عملیات را متوقف کند. حتی ممکن است پیچ ها در اثر فشار بشکنند و به یکباره بخشی از دستگاه در نتیجه فشار سیال از بخش دیگر آن جدا شود. در این صورت و بر حسب فشار سیال، ممکن است اتفاقات غیر منتظره و ناخوشایندی متوجه نیروی انسانی و مجموعه صنعتی شود. بنابراین در فاز آماده سازی دستگاه باید به این نکات بسیار توجه داشت و حتما دستگاه هات تپ را پیش از نصب روی اتصالات مورد تست و ارزیابی فشار قرار داد تا شاهده چنین رویدادهایی نباشیم.
  • ممکن است به دلیل فرسودگی، خوردگی و فقدان سیستم نگهداری و تعمیرات، بخش هایی از دستگاه مستعد ایجاد نشتی و مواردی از این دست باشند. برای مثال فلنج آداپنور دستگاه که محل نصب دستگاه هات تپ روی اتصالات خط لوله می باشد ممکن است دچار خوردگی یا آسیب باشد و پس از نصب، حین اجرای عملیات هات تپ متوجه نشتی در آن محل شویم. در این صورت چاره ای جز عقب نشیتی دستگاه و بستن ولو نخواهد بود تا دستگاه باز شده و اقدامات تعمیراتی و اصلاحی روی آن انجام شود. این به معنای معطل ماندن پروژه و از دست دادن زمان انجام کار می شود که بالطبع هزینه سرباری را به مجری عملیات انشعاب گرم بار خواهد کرد.
دستگاه هات تپ و اهرم های نگهدارنده
مستحکم سازی دستگاه هات تپ توسط اهرم های نگهدارنده

این دست عوامل به عنوان چالش هایی معرفی می شوند که از جانب دستگاه هات تپ می توانند بر یک مجموعه حین انشعاب گیری گرم وارد شوند. عملیات هات تپ به صرف نصب دستگاه و اجرای فرایند برش خلاصه نمی شود. مطالعات فنی و ایمنی، برنامه ریزی ها، نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه دستگاه ها و تجهیزات، آموزش نیروی کار و بهره گیری از تجارب و استانداردهای معتبر بخش های جدایی ناپذیر از خود عملیات هات تپ به شمار می روند و باید نسبت به آن ها به همان میزان فرایند اجرایی حساس بود. دستگاه هات تپ بر خلاف ماهیت عملکردی خشن و زمختی که دارد، مستلزم توجهات ویژه روی متغیرهای آن چنان حساسی است که به ظاهر بی اهمیت جلوه می کنند، اما با رصد آیتم های ذکر شده می توان پی برد که این دستگاه چه نقش و جایگاه حساسی در پیشبرد پروژه دارد و لحاظ کردن فاکتورهای ایمنی و فنی در آن به چه میزان حائز اهمیت است.

دستگاه هات تپ

بدیهی است که هر فرایند صنعتی نیاز به ماشین آلات و ابزارهایی برای پیشبرد فرایند دارد و در این میان، دستگاه هات تپ اصلی ترین ابزار برای انشعاب گیری گرم از خط لوله به شمار می رود. با استفاده از کارکردها و توانمندی هایی که این دستگاه دارد می توان از خطوط لوله زنده بدون نیاز به تعطیلی مجتمع و واحد صنعتی انشعاب گیری ایجاد کرد به صورتی که کوچک ترین ایرادی حین کار بروز پیدا نکند.

البته این زمانی می توان این قابلیت را در انجام عملیات هات تپ به طرز بهینه مشاهده کرد که نسبت به فرایند آماده سازی دستگاه دقت و اهتمام کامل را به خرج داده باشیم. در غیر این صورت ممکن است با ایراداتی در جین کار مواجه شویم که قابل رفع نیستند. اولیم و اصلی ترین قابلیت دستگاه هات تپ (Hot Tap Mahine) ایجاد انشعاب گرم و زنده است. طبیعی است این امر در صورتی حاصل خواهد آمد که فرایند آماده سازی دستگاه به صورت کامل انجام شده باشد. نسبت به میزان پیشروی و برش کامل لوله توسط دستگاه هات تپ اطمینان داشته باشیم. در صورت بروز آسیب حین عملیات بتوانیم فرایند عقب نشیتی سریع دستگاه را پیاده کرده و دستگاه را برای انجام اقدامات اصلاحی از اتصال جدا کنیم. کاتر آماده شده قابلیت برش کامل لوله را بدون لنگی و وقفه در حین انجام کار گرم هات تپ داشته باشد و دچار خوردگی الماسه ها یا شکستن هولدرهای کاتر و الماسه ها نشویم. شفت و سایر اجزاء و قطعات دستگاه به خوبی مورد بازرسی قرار گرفته شده باشند و در خصوص شان اطمینان کامل داشته باشیم. دستگاه هات تپ معمولاً حد پایین و جد بالای تحمل فشار سیال را دارد. در این خصوص نیز باید حساسیت های لازم را به خرج داد و در صورتی که فشار سیال کمتر یا بیشتر از این حد مجاز باشد، مطالعات لازم جهت تفویت دستگاه یا پشتیبانی فرایند را به انجام برسانیم تا در خصوص راهکارهای امکان اجرای هات تپ در چنین شرایطی به اطمینان برسیم.

دستگاه هات تپ (hot tap machine)
دستگاه هات تپ (hottapping machine)

توان حرکتی دستگاه و انتقال نیرو به کاتر جهت انجام حرکات دورانی و مستقیم، به منظور برش گرم لوله از دیگر نکات ضمن فرایندی است که باید نسبت بدان حساس بود و دستگاه را از این جانب کاملا مجهز کرد. اگر نیروی وارده بر دستگاه به میزانی نباشد که توان برش لوله را داشته باشد، طبیعی است که در ضمن کار به مشکلاتی برخواهیم خورد. دستگاه یا محرک نیرویی که نیروی لازم برای برش لوله را بع دستگاه هات تپ ندهد قطعا باید پیش از آغاز عملیات تعمیر شود و اگر به این نتیجه برسیم که این محرک اساساً قادر به انتقال چنین نیرویی نیست، بدیهی است که باید آن را با یک محرک قوی تر دیگر جایگزین کنیم.

موارد ذکر شده آیتم هایی هستند که برای دستگاه هات تپ حین انجام فرایند اجرایی باید در نظر گرفته شوند. اما توجه به این نکته نیز لازم است که مشکل همواره از این جانب نخواهد بود. ممکن است به هر دلیلی نیاز به این باشد که دستگاه برای مدت زمان طولانی و چه بسا دائم روی خط باقی بماند. برای مثال شرایطی را تصور کنید که دستگاه هات تپ کارکرد خود را به خوبی انجام داده است، اما پس از عقب نشینی و بستن ولو پی ببریم که ولو دچار ایراد می باشد و به دلیلی وجود شکاف ها یا خوب بسته نشدن، دارای نشتی است. در این شرایط باز کردن دستگاه هات تپ به هیچ وجه جایز نیست مگر آن که راهکاری بدیل برای رفع مشکل بیابیم و بتوانیم به پشتوانه آن دستگاه را باز کنیم.

البته لازم به ذکر است این دست موارد نیز جزو مشکلاتی است که مجری عملیات هات تپ باید بدان پاسخگو باشد و لذا پیش از آغاز کار باید نسبت به آن حساسیت کافی به خرج داده می شد، اما در زمان هایی که کارفرما خود مسئولیت تأمین مواد اولیه و تجهیزات . اتصالات را بر عهده می گیرد، طبیعتاً مجری عملیات در قبال اتصالاتی نظیر ولو کاری نمی تواند بکند. در هر صورت و گذشته از این که مقصر بروز این دست مشکلات چه طرفی از فرایند است، باید توجه داشت که دستگاه هات تپ باید آمادگی و توانایی فنی لازم برای استقرار در محل در دراز مدت را داشته باشد. یعنی حتی ممکن است دستگاه خود نقش یک اتصال دائم روی لوله را بازی کند و در نتیجه برای طمان طولانی تحت فشار سیال باشد.

دستگاه هات تپ
هات تپ جهت اجرای انشعاب زنده هات تپ

از این حیث فرایند آماده سازی دستگاه هات تپ باید به گونه ای باشد که بروز این دست ایرادات و هوارض را در نظر گرفته باشیم. پیش بینی تمام ایرادات احتمالی از ضرورت های فاز مطالعاتی و ارزیابی ریسک است و مجری هات تپ با لحاظ کردن چنین ایرادی، باید اتصالات و قطعات دستگاه هات تپ (hottapping machine)، و پکینگ ها و اورینگ ها را با دقت تمام مورد بازرسی قرار دهد. از آن جا که فرض بر آن است که این قطعات برای مدت زمان طولانی تحت فشار خواهند بود باید نسبت به این نکته بسیار حساس بود.

اجزا و قطعات دستگاه هات تپ دارای ارتباط زنجیره ای با هم هستند و ناکارامدی هر یک از آن ها کل فرایند را به مخاطره می اندازد. بنابراین مجری عملیات که دستگاه هات تپ جزو اصلی ابزارهای کار او محسوب می شود باید نسبت به تمامی جوانب و هر گونه ایرادی که به صورت بالقوه می تواند دستگاه را از تدوام روند خود باز دارد حساس باشد، تمامی آن ها را شناسایی کند، میزان ریسک و آسیبی که می تواند به فرایند بزند را تخمین بزند، و در نهایت اقدامات لازم برای پیشگیری از وقوع آن ها را به انجام برساند.

دستگاه هات تپ و کاربرد آن

عملیات انشعاب گیری خط لوله زنده و فعال از جمله فرایندهای رایج در مجتمع های صنعتی است که با استفاده از تکنولوژی خاص دستگاه هات تپ انجام می شود. دستگاه هات تپ یک ابزار بسیار کارآمد برای انشعاب گیری روی خط زنده محسوب می شود که با مکانیزم فنی خاص خود باعث می شود انشعاب گیری روی لوله ای که دارای سیال است بدون کوچک ترین نشتی و برون ریز سیال انجام شود. عملیات انشعاب گرم از جمله فرایندهایی است که به صاحبان فرایندهای برنامه ریزی و مدیریت مجتمع های صنعتی اجازه می دهد بدون کوچک ترین تداخل امور و تأخیر و وقفه در فرایندهای جاری، از خطوط لوله انشعاب به سایز مورد دلخواه و مورد نیاز مجتمع بگیرند.

مکانیزم کار دستگاه هات تپ به این شرح است که این ابزار روی اتصالات دائمی نصب شده روی لوله شامل نازل سه شاخه و ولو قرار می گیرد. این دستگاه دارای یک کاتر گردبر است که پس از اتصال و روشن دستگاه موتور محرک، حرکت خود را آغاز می کند و با عبور از کانال اتصالات دائمی مذکور به لوله اصلی رسیده و ضمن حرکت دورانی و پیشروی هم زمان، فرایند برش را به انجام می رساند.

دستگاه هات تپ
دستگاه هات تپ

دستگاه هات تپ شامل اجزا و قطعات زیر می باشد که در کنار یکدیگر فرایند برش گرم لوله را به پیش می برند. اصلی ترین قطعات و کارکرد هر یک از آن ها به شرح زیر می باشد:

  • مته راهنما: اولین درگیری دستگاه هات تپ با لوله ای که باید بریده شود توسط مته راهنما به وقوع می پیوندد. ضمن پیشروی دستگاه، مته راهنما با لوله درگیر شده و ضمن حرکت دورانی خود لوله را به قطر خود سوراخ می کند. با این فرایند مته راهنما درون لوله تثبیت می شود و به این ترتیب باعث می شود کاتر گردبری که پس از مته به جهت برش لوله با آن درگیر می شود نیز در حرکت دورانی و فرایند برش گرم خود دچار اعوجاج و نوسان ضمن درگیری نشود. مته راهنما باید مجهز به سر الماسه داری باشد که توان سوراخ کردن لوله را داشته باشد. در خصوص جنس الماسه باید ابتدا نسبت به جنس و ضخامت لوله اطلاعات لازم را حاصل کرد و سپس بر حسب آن الماسه ای را برگزید که مقاومت کافی در برابر لوله را حین برش داشته باشد.
  • کاتر گردبر دستگاه هات تپ که فرایند اصلی یعنی برش گرم لوله به سایز انشعابی که در نظر داریم را به انجام می رساند. در فرایند آماده سازی ابتدا کاتر هم سایز با سایز انشعابی که در نظر داریم را انتخاب کرده و سپس با بستن آن روی دستگاه مجموعه را برای برش گرم آماده می کنیم. کاتر نیز همچون مته راهنما دارای الماسه های برش متناسب با جنس و ضخامت لوله می باشد. فرایند پیشروی کاتر تا زمانی ادامه می یابد که بخشی که می خواهیم از لوله سوراخ کنیم را تا انتها طی کند و آن را کاملاً از لوله جدا سازد. این بخش بریده شده کوپن لوله نام دارد که به پین های نصب شده روی مته راهنما گیر کرده و از طریق آن پس از اتمام برش گرم و عقب نشینی دستگاه از مجموعه خارج می شود.
  • آداپتور و ابزارهای نگهدارنده کاتر شامل هولدر کاتر. آداپتورهای دستگاه هات تپ دارای سر فلنج داری هستند که دستگاه هات تپ از طریق شان دستگاه روی ولو نصب می شود. کاتر گرد بر درون آداپتور قرار می گیرد و از طریق هولدرها به شفت نصب می شود. آداپتورها نیز متناسب کلاش فشار و سیاز انشعاب انتخاب می شوند. برای مثال جهت انجام عملیات هات تپ ۳۰ اینچ کلاس ۳۰۰ باید آداپتوری را برگزید که سایز آن ۳۰ اینچ بوده و فلنج آن کلاس ۳۰۰ باشد. همگنی و هم نوایی میان فلنج ها و اتصالات امری بسیار ضروری است. اتصالات عملیات هات تپ شامل نازل، ولو و دستگاه هات تپ می باشند که از طریق آداپتور روی ولو نصب می شود. کلاس فشار و سایز هر سه این اتصالات باید متناسب با کلاس فشار خط لوله اصلی باشد تا فشار سیال را تحمل کنند و فلنج های شان با هم متقارن باشند و حین نصب روی هم سوار شوند.
  • شفت: بخشی از دستگاه هات تپ است که وظیفه انتقال حرکت های دورانی و پیشروی را به کاتر ایفا می کند. شفت یک میله به طول سرتاسر دستگاه هات تپ است که دارای یک گیربکس دریافت کننده نیروی هیدورلیکی و تنظیم کننده این نیرو به جرکت دورانی است. بنابراین حرکت دورانی از طریق انتقال نیروی موتور محرک به گیربکس و تبدیل آن به حرکت دورانی در شفت ایجاد می شود. پیشروی نیز به صورت دستی از طریق اپراتور اجرای هات تپ انجام می شود. هر دو حرکت از طریق شفت به کاتر منتقل شده و به این ترتیب دستگاه ضمن چرخش پیشروی می کند و فرایند برش را به انجام می رساند.

اجزاء فوق اجزای اصلی دستگاه هات تپ را شامل می شوند. این دستگاه دارای حساسیت های بالایی است و یک مجری متبحر عملیات برش گرم، ضمن استفاده درست از این دستگاه باید فرایندهای مربوط به نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه آن را نیز به دقت اجرا کند تا دوام عملکردی دستگاه بالا رود و عمر مفید آن افزایش یابد. فرایندهای مربوط به نگهداری دستگاه باید به صورت دستورالعمل مشخص تدوین شده و در اختیار اپراتورها قرار گیرد تا ازخوردگی و فرسودگی دستگاه ممانعت شود. هر یک از این اجزا شامل کاتر، آداپتور، شفت و گیربکس در مرور زمان به دلیل نگهداری نامناسب به سرعت فرسوده می شوند و باعث بروز آسیب روی دستگاه هات تپ می شوند. برای مثال نگهداری دستگاه هات تپ در فضای باز یا در انبارهای مرطوب و نم دار طبیعی است که اجزا و قطعات آن را دچار زنگ زدگی و خوردگی می کند. کاتر دستگاه باید رنگ آمیزی شده و در محیطی مسقف و عاری از رطوبت نگهداری شود. پس از اتمام هر عملیات الماسه های آن باید به درستی نگهداری شوند. روال در خصوص مته راهنما نیز به همین منوال است. درون دستگاه هات تپ باید از طریق گازوئیل یا موادی از این دست پر شود تا شفت و سایر اجزا حرکت روان و کم اصطکاک خود را حفظ نمایند.

دستگاه هات تپ و برش لوله به روش گرم
برش گرم توسط دستگاه هات تپ

اتخاد این دست راهکارها می تواند بسیار راهگشا باشد. مجری عملیات هات تپ نه تنها باید نسبت به روند اجرایی کار برش گرم اشراف و تبحر داشته باشد، بلکه می بایست دستگاه و اجزا و عناصر آن را نیز به خوبی بشناسد، در صورت بروز ایراد سریعا ایرادیابی کند و الزاماتی که هر جزء از این دستگاه جهت نگهداری لازم دارد را رعایت کند.