دستگاه هات تپ قابلیت تعمیر دارد؟

دستگاه هات تپ تجهیزی است که با استفاده از آن عملیات انشعاب گیری از خطوط لوله به صورت زنده انجام می شود. به این معنا که انشعاب گیری زمانی انجام می شود که لوله حاوی سیال است. برای انجام عملیات انشعاب گرم به روش هات تپ باید توجه داشته باشیم که صحت و سلامت عملکردی دستگاه هات تپ در اولویت قرار دارد و وجود هر گونه ایرادی در آن به معنای وقفه در فرایند و چه بسا ناموفق بودن عملیات انشعاب گیری به صورت گرم خواهد بود.

دستگاه هات تپ
دستگاه هات تپ، مهیا شده برای انجام عملیات

بنابراین نگهداری و تعمیر پیشگیرانه دستگاه هات تپ از ضروریات عملیات به شمار می رود و زمانی می توان با خیالی آسوده پای عملیات رفت که نسبت به صحت دستگاه هات تپ اطمینان کامل داشته باشیم. عملیات انشعاب گیری گرم نیازمند پیش نیازهای متعددی است؛ تأسیساتی، تجهیزاتی، انسانی، محیطی و نظایر آن. اما تجهیز و آماده سازی دستگاه هات تپ در این میان از اهمیتی وافر برخوردار است. حال ممکن است این سوال پیش بیاید که آیا hottap machine قابلیت تعمیر دارد، چگونه می توان آن را تعمیر کرد؟ بدیهی است که hottap machine نیز نظیر هر ماشین مکانیکی دیگر قابلیت تعمیر به اقتضای آسیبی که دیده است را دارد. دستگاه هات تپ را می توان در موقعیت های مختلف به روش های متنوع تعمیر کرد، اما بدیهی است که در هر شرایطی این فرایند تعمیراتی اقتضای خود را دارد. برای مثال می توان شفت آسیب دیده در hottap machine را پیش از آغاز عملیات تعمیر کرد، اما انجام این کار در زمان انجام عملیات انشعاب گیری دیگر ممکن نیست چرا که شفت مستقیما در معرض فشار سیال است و نمی توان آن را از دستگاه باز کرد.

بنابراین باید محدودیت ها و امکان های انجام فرایندهای تعمیراتی روی دستگاه هات تپ را در شرایط مختلف مورد بررسی قرار دهیم و بر اساس آن توجه داشته باشیم که در هر شرایطی چه فرایند تعمیراتی ای می توان روی hottap machine پیاده کرد.

تعمیرات پیش از عملیات

بخش اعظم فرایند تعمیراتی روی دستگاه هات تپ فقط پیش از آغاز کار انجام پذیر است و از آن جا که در فرایند کار گرم دسترسی به اکثر اجزا و قطعات دستگاه ممکن نیست ضمن انجام کار محدودیت های زیادی برای تعمیر داریم. دستگاه هات تپ یک ماشین آب بند است که تحهیزات و فرایندهای آن معمولاً در همان فضای آب بند شده به وقوع می پیوندند و از این رو دسترسی چندانی به آن ها در حین انجام کار نیست.

از این رو و پیش از آغاز کار گرم دستگاه هات تپ را می توان از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار داد و تعمیرات لازم را روی آن انجام داد. برخی از این موارد بشرح زیر هستند:

  • اگر شفت دستگاه هات تپ ایراد دیده بود
  • اگر محل اتصال کاتر به هولدر ایراد داشت
  • اگر خود کاتر دچار آسیب شده بود
  • اگر آداپتور کاتر آسیب دیده باشد.
  • اگر اورینگ ها و دیگر محل اتصالات قطعات داخلی دستگاه آسیب دیده باشند
  • اگر گیربکس آسیب دیده باشد

موارد ذکر شده ضرورتاً پیش از انجام عملیات باید تعمیر شوند چرا که در هنگام اجرای هات تپ دسترسی به آن ها وجود ندارد. اگر هم در ضمن اجرای کار یراداتی از این دست پیش بیاید باز هم امکان تعمیر در ضمن فرایند وجود ندارد و مجری کار به ناچار باید عملیات را متوقف کرده و دستگاه هات تپ را باز کند تا بتواند فرایندهای تعمیراتی را روی آن انجام دهد.

هات تپ ماشین
دستگاه هات تپ در حین اجرای عملیات

تعمیر در حین عملیات

اشاره شد که در اغلب موارد امکان انجام تعمیرات حین اجرای عملیات وجود ندارد اما در برخی شرایط و در صورتی که ایرادات بروز یافته موضعی و جانبی باشند می توان تعمیرات لازم روی دستگاه هات تپ را انجام داد. در این شرایط می توان فرایند کار انشعاب گیری را دنبال کرد و در عین حال ایراد رخ داده از جانب hottapping machine را نیز رفع نمود. مکانیزم تعمیرات در این موارد به صورتی است که یا در ضمن انجام کار ایراد رخ یافته رفع می شود و یا کار برای مدتی متوقف شده و تمیرات لازم روی دستگاه انجام می شود. در هر صورت نیازی به باز کردن دستگاه و رفع ایراد و بستن مجدد آن نخواهد بود و برخی از این دست ایرادات به شرح زیر هستند:

  • اگر کانکتورهای اتصال دستگاه هات تپ به موتور هیدرولیکی دچار ایراد باشد.
  • اگر محل اتصالات مربطو به پیشروی hottap machine دچار آسیب شده باشد.
  • اگر گیج فشارسنج درست عمل نکند.

این دست ایرادات که مربوط به دستگاه هات تپ بوده و در حین انجام کار خود را نشان می دهند به سادگی و در همان حین کار قابل اصلاح بوده و نیاز به قطع فرایند و بروز وقفه در آن ندارند. مجری عملیات باید نسبت به این دست طبقه بندی ها اشراف کافی داشته باشد. اما مهم تر از این نکات، نفس مسأله ایرادیابی است. مجری عملیات هات تپ باید قابلیت این را داشته باشد که بتواند ایراد بروز یافته را شناسایی کند. در بسیاری از مواقع در حین کار دچار یک ایراد می شویم اما مجری و کارشناسان آن توان تشخیص دلیل و منشأ خطا را ندارند. برای مثال پیشروی دستگاه از یک ناحیه دیگر قطع می شود و به نظر می رسد کاتر به صورت هرز دور خود می گردد. در این دست شرایط مجری عملیات هات تپ باید تشخیص دهد که ایراد از کجای کار hot tap machine است؛ حتی چه بسا ایراد از دستگاه هات تپ نباشد و دستگاه از ناحیه موتور هیدرولیکی تغذیه مناسب نشود.

 

تشخیص خطا، شناسایی منشأ آن، تشخیص بهترین زمان برای تعمیر دستگاه و در نهایت تعمیر مناسب دستگاه هات تپ مراتب و مراحلی هستند که یک مجری متبحر عملیات هات تپ باید به آن ها اشراف و تسلط کافی داشته باشد.

با توجه به توضیحات ذکر شده دستگاه هات تپ قابلیت تعمیر دارد و می توان تمامی جوانب، قطعات، اتصالات و تحهیزات آن را تعمیر کرد، اما تعمیرات متناسب با شرایطی خواهد بود که دستگاه در آن قرار دارد. در مواقعی که دستگاه روی خط بسته شده است انجام تعمیرات مقتضی روی آن محدودیت های خود را دارد اما زمانی که عملیاتی در کار نیست می توان انواع تعمیرات لازم روی دستگاه هات تپ را به انجام رساند.

دستگاه هات تپ و ایرادات حین عملیات

در بخش پیشین به برخی از ایرادات اجتمالی که می تواند پیش از انجام عملیات انشعاب گرم متوجه دستگاه هات تپ اشاره شد. توضیح داده شد که می تواند با انجام حداکثر انجام بازرسی ها و افزایش ضریب دقت بازرسی ها، عوامل آسیب زای عملیات انشعاب گیری را رفع کرد. همچنین اشاره شد که شرکت هات تپ پیشگام ضمن عطف توجه به این نکته توانسته است ضریب ایرادات فنی دستگاه هات تپ جهت انجام عملیات های خود را به حداقل برساند. اما اشاره نیز گردید که برخی از ایرادات دستگاه هات تپ ممکن است پیش از اجرای کار بروز پیدا نکنند و تنها در زمان انجام عملیات باشد که ما متوجه ایراداتی از ناحیه دستگاه هات تپ باشیم.

بدیهی است که پیشگیری از بروز چنین ایراداتی در اولویت فنی یک مجری متبحر عملیات هات تپ است، اما به منظور آشنایی با برخی از ایرادات احتمالی، به توصیف عمده مشکلاتی که این دستگاه می تواند در حین اجرای کار با آن درگیر شود می پردازیم. در این خصوص نیز برخی از ایرادات از طریق بازرسی چشمی قابل رویت هستند و می توان ضمن بازرسی ساده چشمی بدان پی برد. اما برخی دیگر قابل مشاهده نبوده و تنها از طریق عملکرد ناصحیح دستگاه هات تپ حین انشعاب گیری می توان به وجودشان پی برد.

دستگاه هات تپ و تست های لازمه
دستگاه هات تپ باید مورد بررسی و تست دقیق جهت پیشگیری از آسیب قرار گیرد

ایرادات قابل رویت حین عملیات:

  • بروز نشتی از بارزترین ایراداتی است که در حین اجرای کار می توان نسبت به آن پی برد. به عبارتی دیگر در حین اجرای کار و در زمانی که به ظاهر همه مولفه ها مورد تایید می باشند ممکن است به یکباره شاهد بروز نشتی از ناجیه اتصالات و اجزای دستگاه هات تپ باشیم. در این صورت بدون شک می توان دریافت که ایرادی داخلی در دستگاه موجود است، یا ایرادی بیرونی در آن وجود داشته است که به صورت چشمی قابل مشاهده نبوده است.
  • از جمله ایراداتی که می تواند گریبان گیر عملیات هات تپ شود فیتینگ نامناسب دستگاه هات تپ است که پس از نصب روی ولو می توان به آن پی برد. زمانی که قطعات و اتصالات دستگاه هات پت با تلورانس خطای بالا روی یکدیگر نصب شوند دستگاه پس از نصب روی ولو نسبت به لوله زاویه عمود نخواهد داشت و این امر ایرادی اساسی به شمار می رود. از آن جا که شفت پیشروی به موازات دستگاه هات تپ دارد، لذا اگر فیتینگ به درستی انجام نشده باشد کاتر به صورت متقارن و همزمان روی لوله قرار نخواهد گرفت. به همین دلیل حرکت کاتر جهت برش لوله زاویه دار خواهد بود و چه بسا اگر این زاویه انحرافی بالا باشد کاتر پیش از برش کامل لوله به لبه اسپلیت تی یا ولو گیر کند. در این شرایط پیشروی دچار مانع خواهد شد و عملیات ناموفق می ماند. بنابراین در صورت مشاهده چنین ایرادی باید بلافاصبه نسبت به رفع آن اقدام کرد.

ایرادات غیر قابل رویت حین عملیات:

  • عدم پیشروی دستگاه حین انجام عملیات از دیگر ایراداتی است که عملیات را به وقفه می اندازد. گاهی اوقات می بینیم که اپراتور در حال پیشروی دستگاه هات تپ است اما پیشروی انجام نمی شود و برشی صورت نمی گیرد. در این صورت قطعا ایرادی متوجه مجموعه شده است. این ایراد یا می تواند ناشی از مولتی پلیر و ابزارهای اتصال موتور هیدرولیکی به دستگاه باشد، یا ناشی از ضعف خود موتور هیدرولیکی در تأمین و تغذیه فشار کافی جهت پیشروی و یا بروز ایراد احتمالی در شفت که مانع پیشروی دستگاه درون لوله می شود.
  • فرسوده شدن کاتر از موارد تشخیصی ای است که گهگاه در نتیجه اهمال در آماده سازی کاتر حین اجرای هات تپ پیش می آید و ادامه عملیات را دچار وقفه می کند. در مواقعی مشاهده می شود که اپراتور مجری کار پیشروی را انجام می دهد اما کاتر به درون لوله نفوذ نمی کند و برش انجام نمی گیرد. در این شرایط می توان نسبت به کارکرد صحیح کاتر دچار تردید شد. کاتر دستگاه هات تپ متشکل از الماسه های برش است که فرایند برش در واقع توسط آن ها انجام می شود. اگر بنا به هر دلیلی الماسه ها عملکرد خود را به درستی انجام ندهند کاتر دچار گردش هرز می گردد و عملا هیچ گونه براده برداری و برشی انجام نمی گیرد.

مهم ترین عامل بروز این ایراد فرسوده شدن الماسه هاست که بنا به دلایل مختلفی اتفاق خواهد افتاد. ممکن است این امر به خاطر استفاده مستمر از کاتر بدون بازرسی الماسه ها و تعویض یا تعمیر آن ها باشد، ممکن است این امر ناشی از جاگیری نامناسب الماسه ها در محل در نتیجه مونتاژ غیر صحیح باشد و مهم تر از همه ممکن است ناشی از عدم تبحر و ناشی گری اپراتور عملیات در باردهی به دستگاه باشد. اگر شدت باردهی بالا باشد الماسه ها تحت فشار قرار گرفته و به این ترتیب زودتر از موعد کارکرد خود را از دست خواهند داد. به این ترتیب مشاهده می کنیم که در میانه کار پیشروی متوقف شده و کاتر در عمل هرز می گردد.

دستگاه هات تپ . بازرسیها هنگام اجرای کار گرم
دستگاه هات تپ حین اجرای کار گرم، لزوم بازرسی حین عملیات

عوامل برشمرده شده فقط بخشی از ایراداتی است که می تواند از جانب دستگاه هات تپ متوجه مجموعه شود. عملیات انشعاب گیری گرم به روش هات تپ با وجود مزایای زیادی که دارد به نوبه خود دارای حساسیت های منحصر به فردی نیز هست که باید نسبت به یکایک آن ها بیشترین توجه و دقت را مبذول داشت. تست و بازرسی دستگاه پیش از عملیات، و نیز حساسیت نسبت به نحوه عملکرد دستگاه هات تپ در حین انجام عملیات انشعاب گیری نکاتی است که مجری عملیات باید نسبت به آن اهتمام ویژه بورزد. امکان بروز ایراد از جانب دستگاه پیشفرضی است که باید در تمامی مراحل انجام کار زیر نظر پرسنل مهندسی و اجرایی کار باشد. به این شکل از احتمال بروز مشکل توسط دستگاه هات تپ پیشگیری شده و ضریب خطای عملیاتی از این جانب کاسته خواهد شد.

گروه هات تپ پیشگام از این حیث دستاوردهای زیادی را داشته است و توانسته است ضمن شناسایی بسیاری از این متغیرهای موجود در دستگاه هات تپ، ضریب ایمنی عملیات خود را به بالاترین حد برساند. به این ترتیب می توان ادعا کرد دستورالعمل ها و روش های اجرایی هات تپ تدوین شده توسط ما از دقیق ترین و قابل استنادترین مستندات خصوصاً در مورد الزامات دستگاه هات تپ به شمار می رود.